Göktürkler kendilerine ne diyordu?

 

 

 

 

 

Göktürkler kendilerine ne diyordu?

 

 

 

Ahmet Bican Ercilasun

 

 

 

 

Teŋri teg Teŋride bolmış Türk Bilge Kagan; bu ödke olurtum. / (Ben) semavi Tanrı’dan olmuş Türk Bilge Kağan(ım); bu zamana ben hükmediyorum (KT G 1).

 

Türk Kagan, Ötüken yış olursar ilte buŋ yok. / Türk kağanı, Ötüken Dağları’nda oturursa ülkede sıkıntı olmaz (KT G 3).

 

Süçig sabıŋa, yımşak agısıŋa arturup üküş Türk bodun öltüg. / (Çin’in) tatlı sözlerine, yumuşak ipeklilerine kanıp Türk milleti, çok öldün (KT G 6).

 

Türk begler, bodun, bunı eşidiŋ! Türk bodun tirip il tutsıkıŋın bunta urtum. Yaŋılıp ölsikiŋin yeme bunta urtum. Neŋ neŋ sabım erser beŋgü taşka urtum; aŋar körü biliŋ! / Türk beyleri, millet, bunları işitin! Türk milleti, (seni) derleyip toparlayarak il tutacağını buraya yazdım. Yanılırsan öleceğini de buraya yazdım. Ne kadar sözüm varsa bengü taşa vurdum (yazdım); ona bakarak bilin! (KT G 10-11)

 

Bilge Tuńukuk ben. Özüm Tabgaç iliŋe kılıntım. Türk bodun Tabgaçka körür erti. / (Ben) Bilge Tunyukuk’um. Ben Çin ülkesinde doğdum. Türk milleti, Çin’e tâbi idi (T I B 1).

 

Türk bodun kılıngalı, Türk kagan olurgalı, Şantuŋ balıkka, taluy, ögüzke tegmiş yok ermiş. Kaganıma ötünüp sületdim. Şantuŋ balıkka, taluy, ögüzke tegürtüm. Üç otuz balık sıdı. / Türk milleti yaratılalı, Türk kağanı tahta oturalı Şantung şehirlerine, okyanusa (Çin Denizi’ne) ve ırmağa (Sarıırmak’a) ulaşmış olanı yokmuş. Kağanıma arz edip ordu gönderdim. Şantung şehirlerine, okyanusa ve ırmağa ulaştırdım. Yirmi üç şehri tahrip ettiler (T I D 1-2).

Bu kadar yeter sanırım. Köl Tigin ve Tunyukuk bengü taşlarından bazı cümleleri yukarıya yazdım. Türk sözünün bulunduğu ibarelere geçmeden önce bu metinlerdeki dilin bazı özelliklerinden söz edeyim.

Bildiğimiz n dışında iki farklı n görüyorsunuz. Bildiğimiz n, ölçünlü (standart) Türkiye Türkçesinde hepimizin kullandığı n’dir; dilcilikte buna diş n’si diyoruz. Kuyruklu olan n (ŋ) damak n’sidir. Orta ve Batı Anadolu ağızlarında yaygın olan, birçok Türk lehçesinde de bulunan, göŋül, deŋiz, geldiŋiz gibi kelimelerdeki damak n’si. Bu sese nazal n demek yaygınsa da doğru değildir; çünkü diş n’si de nazal n’dir. Üzerinde aksan bulunan n (ń), telaffuzu y sesine yaklaşan bir n’dir. Türk bengü taşlarında ve bugünkü Saha (Yakut) lehçesinde bulunur.

 

Yönelme hâli (e hâli) -ke/-ka ekiyle, şart ise -sar/-ser ekiyle yapılmaktaydı. -alı ekinin -galı biçiminde olduğu da her hâlde anlaşılmaktadır.

 

Teŋri sözü, Eski Türkçede hem Tanrı, hem gök için kullanılır. Öd, zaman, olurmak oturmak demektir. Mecazen “tahta oturmak, hükmetmek (yönetmek)” anlamına da kullanılır. İl, devlet ve ülke anlamındadır. “Sıkıntı” anlamındaki buŋ, bugünkü bunalmak fiilinde vardır. Arturmak, kanmak, üküş çok demektir. Sab da söz. İmek fiili de o zaman er(mek) biçimindeydi.

 

Bundan sonrasını okuyucular az bir gayretle çıkarabilirler. Zorlanırlarsa benim Türk Kağanlığı ve Türk Bengü Taşları kitabımın dil bölümüne, Türk Dili Tarihi kitabımın ilgili bölümüne veya bu konuda yazılmış diğer meslektaşlarımın eserlerine bakabilirler.

 

Bir de ayraç içindeki harf ve rakamları açıklayalım. KT, Köl Tigin (anıtı), T, Tunyukuk (anıtı) demektir. G, B, D harfleri bengü taşların sırasıyla güney, batı, doğu yüzlerini belirtir. Tunyukuk anıtı iki taştır; I, birinci taş anlamındadır. Diğer sayılar ise belirtilen yüzdeki satır numarasını gösterir. KT G 1, Köl Tigin bengü taşının güney yüzünün 1. satırı demektir. T I B 1, Tunyukuk anıtının birinci taşının batı yüzünün birinci satırı demektir.

 

Gelelim Türk sözüne. Başlıktaki sorunun cevabı metinlerden açıkça görülmektedir. Türk bodun (Türk milleti), Türk kagan (Türk kağanı), Türk begler (Türk beyleri).

 

Türk Kağanlığı’ndan kalma üç büyük anıt vardır: Köl Tigin anıtı, Bilge Kağan anıtı, Bilge Tunyukuk anıtı. Konuyla ilgili çalışmalarda bunlardan Orhun abideleri, Orhon yazıtları, Köktürk / Göktürk anıtları / yazıtları / kitabeleri, Türk bengü taşları diye bahsedilir. Orhun / Orhon, taşların bulundukları yere göre verilmiş bir isimdir. Köl Tigin ve Bilge Kağan anıtları Orhun ırmağı kıyısındadır. Bu adlandırma Tunyukuk anıtını dışarıda bırakır; çünkü o, Orhun kıyısında değildir, Tola ırmağına yakındır.

 

 

Köktürk / Göktürk / Türk adlandırması ise, taşları diktirenlerin adına dayanılarak yapılmıştır. Yazımızın konusu da budur.

 

Abide / anıt / yazıt / kitabe / bengü taş terimleri, üzerinde bu metinlerin bulunduğu nesnelere verilen isimle ilgilidir.

 

Sonuncudan başlayalım. Yazılı taşları diktirenlerin kendileri bunlara bir ad vermişlerdir: bengü taş. KT G 10-11’de bu adlandırma görülmektedir. Bilge Kağan, “Ne kadar sözüm varsa bengü taşa vurdum.” demektedir. Ben de yazıları yazanların verdiği adı tercih ettim ve kitabımda bu adı kullandım.

 

Bengü taş, kelime kelime “ebedî, ölümsüz taş” demektir. Ebediyete kalması için dikilen taşlar ise kitabe değil, ancak anıt, abide olabilirler. Bu sebeple ben anıt ve abide kelimelerini de kullanıyorum. Kitabe, mezar taşlarında, çeşmelerde, binaların kapı üstlerinde bulunan birkaç satırlık yazıdır. Dolayısıyla bengü taşlara kitabe demek doğru değildir. Dilde özleşme hareketi sırasında yazıt, “kitabe” için türetilmiştir; bu anlamda “yazıt”ı kullanmak da doğru olmaz. Ancak yazıt kelimesinin anlamı zamanla genişlemiştir.

 

Türk / Köktürk / Göktürk sözlerine tekrar dönebiliriz. Yukarıdaki alıntılarda durumu gördük. Ancak ben bir de ilgili sayıları vereyim.

 

Üç büyük anıttaki metinler küçük boy kitaplarda 30-35 sayfa tutmaktadır. İşte bu 30-35 sayfa içinde Türk sözü tam 76 kez, ortak metinlerdeki tekrarları da sayarsak 105 kez kullanılmıştır. 38 kez Türk bodun (Türk milleti), 16 kez Türk kagan (Türk kağanı), 10 kez Türk begler (Türk beyleri). Birer kez de: Türk törüsi (Türk yasası), Türk atı (Türk adı), Türk Teŋrisi (Türk Tanrısı), Türk ıduk yiri subı (Türk’ün kutsal yeri suyu). Ayrıca Türküm (benim Türk’üm), Türküme, Türkümüz (bizim Türk’ümüz) gibi kullanımlar da vardır.

 

Türk Tanrısı, Türk’ün kutsal yeri suyu ibarelerinin geçtiği bölümü de “Milliyetçilik Fransız ihtilalinden sonra ortaya çıkmıştır.” diyenlerin kulaklarını çınlatarak alalım:

 

… Türk bodun ölüreyin, urugsıratayın tir ermiş. Yokadu barır ermiş. Üze Türk Teŋrisi, Türk ıduk yiri subı ança itmiş: Türk bodun yok bolmazun tiyin, bodun bolçun tiyin, kaŋım İlteriş Kaganıg, ögüm İlbilge Katunug Teŋri, töpüsinte tutup yügerü kötürmiş erinç. / … (Çin), Türk milletini öldüreyim, kökünü kurutayım diyormuş. (Türk milleti) neredeyse yok olmaya doğru gidiyormuş. Yukarıda Türk Tanrısı, Türk’ün kutsal yeri suyu şöyle yapmış: Türk milleti yok olmasın diye, millet olsun diye, babam İlteriş Kağanı, annem İlbilge Katunu Tanrı, tepelerinden tutup yukarı kaldırmış (KT D 10-11).

 

Katun, kadın kelimesinin eski biçimidir ama o dönemde “kağan eşi” yani “imparatoriçe” anlamına geliyordu. Iduk yir sub (Kutsal yer su) da mecazen “vatan” demektir.

 

Yaygın olarak Göktürk diye anılan tarihteki atalarımızın kendilerine Türk (bodun), kağanlarına Türk kagan, boy beylerine Türk beg(ler), Tanrı’larına Türk Teŋrisi, vatanlarına Türk ıduk yiri subı, yasalarına Türk törüsi dediklerini gördük. Peki, Göktürk / Köktürk nereden çıktı?

 

Bengü taşların sadece bir yerinde kök Türk geçiyor:

 

İkin ara idi oksuz kök Türk (iti) ança olurur ermiş. / İkisi arasında (daha önce) hiç örgütlenmemiş olan semavi Türkleri (örgütleyerek) öylece hüküm sürüyorlarmış (KT D 2-3).

 

Köl Tigin ile Bilge Kağan anıtlarının üçte ikisi ortak metindir. Dolayısıyla bu cümle BK D 4’te de geçer. Ayraç içine koyduğum iti (örgütleyerek) kelimesi Köl Tigin’de yoktur, muhtemelen yazanlar tarafından unutulmuştur.

 

İçinde kök Türk sözlerinin geçtiği bu cümle çok sorunlu bir cümledir ve Türkologlar arasında hâlâ tartışmalıdır. Hem idi oksuz, hem de kök kelimeleri tartışmalı olduğu için cümlenin anlamı da tartışmalıdır. Yukarıda verilen anlam benim kabul ettiğim ve kitabımda kullandığım anlamdır. Kök sözüne ben “semavi” anlamını verdim. Türkçede renklerin yön göstermesinden hareketle “doğu” anlamı verenler de var. Onlara göre burada doğu (Gök)Türkleri kastediliyor. Türkçede bir de “esas, asıl, kök (ağaç kökü)” anlamına gelen kök var. Çok az bir ihtimal bulunsa da cümledeki kök, bu anlamda da olabilir. Eğer öyleyse Göktürk demek tamamen yanlış olur. Çünkü bu anlamdaki kök, bugün de kök olarak kullanılmaktadır, yani gök biçimine dönmemiştir. Ancak “sema, semavi, doğu” anlamlarına gelen kök, bugünkü Türkiye Türkçesinde gök olmuştur.

 

552-745 yılları arasında hüküm sürmüş atalarımıza işte bu tartışmalı tek cümleden dolayı Göktürk veya Köktürk denilmektedir. Köktürk sözünü ilk kullananlardan biri ünlü Alman Türkoloğu Willi Bang’dır. Türkiye’de de baştan beri Göktürk terimi kullanılıyor. Bu terim tarihçiliğimizde artık yerleşmiş gibi . Göktürk kullanımında biraz da bugünkü Türk ile karıştırmamak gibi bir düşünce olmalı.

 

Ben, anıtlarda bir kez geçen tartışmalı kullanıma değil, 76 kez geçen açık kullanıma uydum ve konuyla ilgili kitabıma da Türk Kağanlığı ve Türk bengü Taşları adını verdim.

 

 

http://misak.millidusunce.com/gokturkler-kendilerine-ne-diyordu/ 

TÜRK TÖRESİ

TÜRK TÖRESİ


 Hazırlayan: YILMAZ KARAHAN 
 

Türk Töresi nedir? Nasıldır? Ne zaman başlamıştır?
Sorularını açıklamak, Türklüğün ne olduğunu bilmek demektir.

Öncelikle Türklük hususunda önemsediğimiz bazı önemli şahsiyetlerin töre hakkında yaptığı açıklamalara bakalım:

“Türk töresi, eski Türklere atalarından kalan bütün kaidelerin toplamı demektir. Töre kelimesinin Türk kelimesiyle bir cevherden (kökten) olması da hatıra gelebilir. “Türk” kelimesi de “töreli” manasına olabilir.    “Il bırakılır, törü bırakılmaz” Töre milli kültürdür” ZİYA GÖKALP

“Töre konuşunca han susmalıdır; zira töre Türk’ün harcıdır. Türk’ü bir arada bulunduran şey, handan da üstün olan töredir. Türk’ün ortak duygusunun eseri olan töre; ortaklığın belgesi ve ortak yasa olduğu için toplumun varlığının baş şartıdır!”  ATSIZ

“Türk Töresi: “Türk hukuku”, “Türk nizamı” demektir. Türk Töresi’nde her Türk’ün toplum içindeki yeri, sırası ve vazifeleri belirli kaidelerle tesbit edilmiştir.” ALPARSLAN TÜRKEŞ

“Türk sosyal hayatını düzenleyen ve devlet yönetimine yön veren kanunlardır.” Prof. Dr. İBRAHİM KAFESOĞLU
“Bir toplulukta benimsenmiş, yerleşmiş davranış ve yaşama biçimlerinin, kuralların, görenek ve geleneklerin, ortaklaşa alışkanlıkların, tutulan yolların bütünü. Adet” TDK

“Ey Türk! Üstte Gök Çökmedikçe, Altta Yer Delinmedikçe, Senin İlini Ve Töreni Kim Bozabilir.” BİLGE KAĞAN

ATATÜRK Türk Milletinin töresine Bilge Kağan gibi vurgu yaparak der ki;

“Türk Milleti yüzyıllardan beri hür ve müstakil yaşamış ve istiklali yaşamak için şart saymış, bir kavmin kahraman evlatlarından ibarettir. Bu millet istiklalsiz yaşamamıştır, yaşayamaz ve yaşamayacaktır.” (21 Haziran 1922)

Bilge Kağan’ın ve Atatürk’ün söylemlerinden yola çıkarak törenin temel unsurları nelerdir?

1)   Diline ve inancına sahip çıkmak
2)   Devletin ve Hakanın emirlerine itaat etmek
3)   Haklara saygı duymak
4)   Devletin bağımsızlığı için özverili olmak
5)   Milletin birliğini bozmamak
6)   Vatanı ve doğayı korumak.
7)   Atalar kültürünü yaşatmak
8)   Milli kültürü bozmamak.
9)   Aileyi canlı tutmak. (Kadınları ve çocukları korumak)

Burada Türk Dil Kurumu’nun töre açıklamasına döner isek;

“Bir toplulukta benimsenmiş, yerleşmiş davranış ve yaşama biçimlerinin, kuralların, görenek ve geleneklerin, ortaklaşa alışkanlıkların, tutulan yolların bütünü”
Bu açıklamaya göre adet, gelenek ve görenklerinde, töre veya töreden kaynaklandığını anlıyoruz. 

Öncelikle şunu ifade etmemiz gerekir:

Halk dilinde sıkça kullanılan bir söz var. “Örf ve ananelerimiz”

Bu kelimelerin anlamı şudur:
Örf: Arapça bir kelime olup Törenin karşılığıdır.
Anane: Gelenek demektir.
Ne yazık ki, ülkemizde töre yerine örf sözcüğünün kullanılması bir başkalaşım etkisinin bıraktığı derin izlerdir. Elbette bunun toplumun benimsediği inanç yapısı ile ilgisi de vardır…

Adet nedir?

Adetler çeşitli kökenlerden kaynaklanmış ve biçimlenmişlerdir; bunlar içerisinde geçmiş zamanların yaşama biçimleri, dünya görüşleri, ilginç rastlantı ve olaylar önemli bir yer tutarlar. Bir toplumda, toplumun bütününü ilgilendiren adetler olduğu gibi, çeşitli mesleklerin, mezheplerin, etnik grupların v.b. kendilerine özgü adetleri vardır.

Toplumsal yaşamın düzenli gitmesinde, kuralların uygulanmasında adetler etkili olmaktadırlar; örneğin karşılama ve uğurlamalar; yemek ve sofra düzenleri; geçiş dönemleriyle ilgili kutlama ve kutsamalar; kız isteme, nişanlılık ve evlenme usülleri; cinsler, yaş grupları, meslek mensupları arasındaki ilişkilerin biçimleri; selamlaşma, hatır sorma sırasında uyulması gereken kurallar; bayramlar, mevsimler, doğayı koruma, önemli günlerle ilgili davranış biçimleri; gibi durumlarda söylenecek sözler, takınılacak tavırlar ve tutumlar adetlerin alanına girerler.

Gelenek nedir? 

Gelenekler geniş anlamıyla bir kuşaktan ötekine geçirilebilen bilgi, tasarım, boş inanç, yaşantı biçimi; daha geniş anlamıyla maddi olmayan kültürdür. Dar anlamda ise, kuşaklar boyunca bir toplumun örneğin kutsal yada politik işleri gibi önemli konulardaki görüşlerdir. Gelenekler sözlü ve yazılı olmak üzere iki bölüme ayrılırlar. Tıpkı adetler gibi, ama onlardan daha güçlü olarak toplumsal yaşamın düzenlenmesinde ve denetlenmesinde önemli rol oynarlar. Nitelikleri bakımından genellikle tutucu olan gelenekler aile, hukuk, din ve politika gibi toplumsal kurumlar üzerinde etkilidirler; bilim ve sanat, geleneklerin daha az etkisi altındadırlar. Bireyin bağlı bulunduğu grubun yada toplumun geleneklerine karşı çıkması, bu karşı çıkışın derecesine göre bireyin toplulukça afarozundan saldırıya uğramasına, hor görülmesinden alaya alınmasına kadar genişleyen tepki türlerinde biçimlenir. Devlet sosyal hayatın düzeni ve huzuru için yasalarla bazı geleneklere yön verebilir. 

Gelenekler, genellikle yasalardan çok daha geniş bir alanı yönetirler.

Askerlik Geleneği Sünnet Geleneği Bayram Gelenekleri Bebeğe Ad Koyma Ölüm Geleneği Lohusalık Geleneği Çocuk Oyunları

Görenek nedir? 

Göreneğin adete ve geleneğe bakarak yaptırım gücü daha zayıftır.

En yalın tanımıyla bir şeyi görüle geldiği gibi yapma alışkanlığı olan görenek, öteki sosyal alışkanlık gibi gerekli ve uygun görülenleri kapsar. Ama bunların mutlaka yerine getirilmesini istemez. Öteden beri yapıla gelmekte olan, fakat henüz adet durumunu kazanmamış olan bu davranış biçimlerine grubun, toplumun gelişmesine uygun yenilikler eklenir. Bunlar süreklilik kazandığı gibi, bir süre sonra ortadan kalkabilirler.
Görenekler, günlük yaşantımızın gerekli gördüğü ilişkilerin düzenlenmesinde, bireyler arasındaki sürtüşmeleri azaltmakta, toplumsal ilişkilerin kolaylaşmasında, belirleyici rol oynarlar. Komşu ziyaretlerinde, hasta yoklamalarında alış-verişte, ortak taşıtlara inip binmede, tanışma ve tanıştırılmalarda nasıl davranılacağını belirleyerek ilişkilerin düzenli gitmesine yardımcı olurlar.

Adet, gelenek ve görenek açıklamalarına göre şu soruyu sormamız gerekiyor:

“Türk Töresinin özelliği nedir?”

Sözlü olup yazılı kaynaklarda olmamasıdır. Toplumun kendi aralarında söz verip ant içerek uyguladıkları ve uydukları bu kurallar kuşaktan kuşağa aktarılarak yaşatılmıştır.

Sözlü olmasının çok önemli bir yönü vardır.

Kuralları yazıya dökmeye ihtiyaç duyulmamasının sebebi toplumda güvenin esas, güvensizliğin istisna olmasındandır. 

Toplumsal olarak ahlak çöküntüsü olan toplumlarda kuralların yazıya dökülmesi ve yazılı hukuk oluşturulması bir zorunluluktur. Ahlaksal çöküntü yaşayan toplumlarda bireyin bireye, devletin bireye güveni kalmamıştır. Herkes karşısındaki kişiden şüphe eder. Bu şüpheyi ortadan kaldırmak ve insanların kendisini güvende hissetmesini sağlamak için kurallar yazıya dökülür. 

Bir toplumda hukuk kuralları daha da dar manada söyler isek kanunlar ne kadar ayrıntılı ise o toplumda o derece güvensizlik ve ahlaksal bozukluk olduğundan bahsetmek gerekir. Yazılı kanun yapmak toplumsal gerekliliklerden ortaya çıkar. 

Bir toplumda bir hakkın suistimali ne kadar çok ne kadar yoğunsa toplumsal güvensizlik de o kadar yüksektir. Ve toplumsal güvensizlik ancak kanunların yazıya dökülmesi ile giderilebilir. İdeal bir toplumda, yani insanların birbirine güvendiği, ahlaksal çöküntünün olmadığı toplumlarda hukuk kurallarının yazıya dökülmesine de ihtiyaç yoktur. 

Bu anlamda sanıldığının aksine, töre ya da yazılı olmayan kuralların geçerli olduğu toplumlar, bugünkü yazılı kurallar olmadan yaşayamayan toplumlardan daha ileri bir seviyededir. 

Eski Türklerde yazılı kurallar bulunmayıp törenin geçerli olması bir eksiklik değil, aksine bir artıdır. Bu husus Türklerin ideal toplum anlayışına ne kadar da yakın bir yaşayış sürdükleri anlamına gelir.

Konuyu bir örnekle açmaya çalışalım. Bugün yaşadığımız toplumlar yazılı hukuk kuralları ile ayakta durabilmektedir. 

Bir günlüğüne tüm kanunları kaldıralım ve diyelim ki bir gün boyunca hangi suç işlenirse işlensin yaptırımı cezası olmayacak. Siz bunu fırsat bilip bir suç işlemeyebilirsiniz. Ancak başkalarının da bu suçları işlemeyeceğinden emin olabilir misiniz? Yani diğer insanlara güvenebilir misiniz? Güvenemezsiniz. Çünkü bizim yaşadığımız toplumlarda güvensizlik esastır, güven istisnadır. İşte güven olmadığı için de yazılı kanunlara ihtiyaç duyarız. Bu kanunlar bizim kendimizi güvende hissetmemize yardımcı olur. 

Ama eski Türk toplumlarında bu güven vardı ve yazılı kurallara ihtiyaç duyulmuyordu.

Töreye uymak ve töreyi yaşatmakla insanlar ne kazanıyordu?
Kut almış oluyorlardı.
Kut nedir?

Kut; Gök Tanrı’nın her an, her yerde mevcut olan tecellisine, insanın töreye uymak suretiyle, kendi içinde yaptığı nefis tasfiyesi sonucunda, kendi varlığında mazhar olması demektir. İnsanın kendi öz cevherinde Tanrı ile temasa geçmesi manasını taşıyor.

Burada mühim olan nokta insanın Töre’ye uymaksızın Kut kazanamayacağı noktasıdır. Şimdiye kadar sadece hakanlara mahsus ve sadece siyasi iktidar manasına geldiği zannedilen Kut’un, aslında töreye uyan tüm Türkler için geçerli olduğudur.

Toplumun bu ahlakı da milli kültürü yaratmıştır.
Milletler kültürleri yaratır, kültürler de milletleri yaşatır.

O halde; törenin giz olan anlamını çözmeye gelir isek, şunu söylemeliyiz:

“Gök Tengri – Töre – Kut – Kültür”

Törenin başlangıcı nedir?

Törenin derinliğini çözümlerken bir varoluşu keşfedeceğiz. 

Bu varoluş Türk’tür.

Türk nedir?

 Nasıldır?

 Neden var olmuştur?

Türk kelimesin anlamı hususunda birçok kaynakta; “Güçlü, kuvvetli, önder, kahraman, savaşçı, adil” gibi nitelikler ile açıklanmaktadır. 

Doğrudur. Bu niteliklerin hepsini varlığında yaşayan Türk nasıl oluşmuştur?

Türkçe bir “Kökdil“ dir. Türkçe tüm sözcükler kök sözcüklerden oluşur ve üretilir. 

Türkçe de kökler tek hecelidir. Dilin en eski yapı taşları olan bu köklere özkök (Tek heceli kökler) diyebiliriz.

Türkçe kök sözcükler anlamlıdır . Örneğin; koş, gel, su, o, kuş, öt, at, tut, vb. Kökü anlamsız olan sözcükler Türkçe değildir.

Türkçe de heceler bir, iki ve en çok üç seslidir. (Üç harflidir.) Bu kuralın dışında kalan sözcükler, Türk, Kürt, kurt, kork, vb. ya dönüşmüş kalık sözcükler ya da yaban sözcüklerdir . 

Bunların içinden Kalık Türkçe sözlerin bulunması için birer sözcük kazısına gereksinim vardır.

Türkçe sözcüklerde iki sessiz harf yan yana gelmez (Ünlü düşmesi hali dışında ) . Yani Türkçe de iki sessiz harf aralarında bir sesli harf olmadan söylenemez. 

Örneğin ; tk, cş, gl, vb. bunlar ancak aralarına bir sesli harf gelince söylenebilir. Tok, coş, gel vb. Bu kuralın dışında kalan alt, üst, kork, vb. Türkçe sözcükler ünlü düşmesine uğramıştır ve söylenmelerinde bu hissedilir.

Türk, sözcüğünün aslı “Türük, Türok, Türök” tur.
ü veya o harfinin söylemlerde düşmesi ile Türk kelimesi oluşmuştur.

Türk sözcüğünün kökü “Tür” dür.

Tür, çeşit ve türeme, türeyen toplum anlamına geldiği gibi Töre sözcüğünün de temelini oluşturmaktadır.

Tür-ok veya Tür-ök ne anlama gelmektedir?

Ök: Evrene (kozmosa, Tanrıya) inanan ( bağlanan, güvenen, dayanan, ondan gelen) insan.

Türk =Tür-ök : Ök-türü, Tanrıya (Evrene) bağlı (inanan ) insan topluluğu (türü), anlamında bir öztürkçe addır.
Böylece , “Türk = Evrene bağlı, Tanrı güvencesinde, insan topluluğu, toplulukları.” anlamına gelen öztürkçe bir sözcük olmaktadır.       

 (Prof.Dr. İbrahim Kafesoğlu-Türk Milli Kültürü)



Bu tamganın adı, Ök’tür.


—————————————————————————————

The “Tengri” Tamga Almaty City, Kazakhstan

Bu tamgayı günümüzde nerelerde görüyoruz:

Türk otağlarında (çadırlar, boz-üy)
Şaman davullarında,
Kuzey Amerika’da yaşayan kızılderili bayrağında,

OK ve YAY 

Hun devleti en geniş sınırlarını buluyor. Büyük Hun İmparatorluğu fiilen çok büyük bir araziye yayılıyor. Fakat tesir sahası bakımından bütün dünyayı hakimiyeti altına almış. Artık cihan hakimiyeti tahakkuk etmiştir. Çin kaynaklarına göre bir cümle aksediyor: “Okla yay bir araya geldi.” Yani töre tam manasıyla hükümran oldu demektir.

İkinci örneğimiz; Sultan Melikşah devrine ait. Son derece geniş hudutlar ve cihan hakimiyetinin fiilen tesis edildiği bir devir. Bizans’ta (Karaköy’de) Emeviler’in kuşatması sırasında yapılmış olan bir Arap Camii var. Hala içinde ibadet yapılıyor. O cami harab olmuş; Melikşah tamir ettirmek istiyor ve tamiratını yaptırıyor. Tabii Selçuklular tesirli devlettir, Bizans bu işe boyun eğiyor. Tamir ettirdikten sonra çok enteresandır, geleneğe göre mihrabın sağına ve soluna Allah ve Muhammed yazıları yazılması gerekirken, böyle yapılmamış ve bu isimlerin yerine mihrabın üzerinde ok ve yay nakşettirmiştir.



Selçuklu Bayrağı
“Ok, Türk milleti. Yay, Töredir”

Törenin temel unsurlarından en önemlisi; “Diline ve inancına sahip çıkmak”

Türklüğün ne zamandan beri var olduğuna gelince;
Mu uygarlığı ve kalıntıları bu hususta bize yeterli bilgiyi vermektedir. Atatürk kökenimizi araştırmak için ciddi ve bilimsel araştırmalar yaptırmış Türk Dil Kurumu ve Türk Tarih Kurumu’nu kurdurmuştur.  Güneş Dil Teorisi ile de tüm dillerin temelini oluşturduğuna dair tezler ileriye sürülmüştür.

Türklerin yazıları her dönemde var olmuştur. Türk harflerinden de, diğer alfabeler türemiştir.

“Güneş Tuğumuz, Gök Otağımız” diyerek tüm Dünya’ya yayılan Türklerin yaratılış töresi şunu emretmektedir: “Gök Tengri Adaletini hakim kılmak.”



Yonaguni’deki kalıntılarda bulunan yazı



Bosna piramitlerindeki yazı



M.Ö 5 yüzyılda ölmüş altın elbiseli bir Türk prensinin kurganından çıkan kırık tas üzerindeki yazı. 

 Bilge Kağan anıtı 

Sözümüzün özü şudur:

Türk Töresi:  

Evvela Türk Milletini sevmek ve Türk Milletinin kuvvetine, büyüklüğüne inanmak demektir.

Töre,Türk kültürünün en önemli yapılarından birisidir.Töre kavramı, milli toplumda ferdi ve sosyal ilişki kuralları koyan ve bu ilişkileri düzenleyen, ferdi disiplin ve otoriteye bağlı , milli birlik, beraberlik ve dayanışmayı sağlayan bir kültür kurumudur. Kültürümüzü bozmaya çalışanlar elbette olacaktır.En çok yabancı ülkeler ve kültürler bu sistemi bozmaya çalışırlar.

Son sözümüzü Büyük Selçuklu Devleti’nin, büyük veziri Nizam-ı Mülk Siyasetname’sinden söylesin:

“Öte yandan işinin ehli, gayretkeş, liyakatli, takdire şayan, tecrübeli nice kişi atıl bırakılarak bir köşeye atılmıştır. Ne idüğü belirsiz, usul erkân bilmez, kör cahiller nice vazifeyi uhdesine alıp da işinin erbabı, soylu soplu, eline beline diline sahip, özellikle devlete makbul hizmetleri geçmiş, yararlıklar göstermiş dirayetli kimselerin bir kenarda işsiz güçsüz durması akla ziyandır. 

Bu işe bir anlam verememekle birlikte bendeleri her zaman meşguliyeti dindaş, mezhepdaş, soyu sopu belli ve takva ehline buyurmuştur. Şayet işi tevdi ettiğim kişi görevi almakta tereddüt ya da reddederse cebren bu vazifeyi ona yüklerdim. Böylece hem mala ziyan gelmemiş hem reayanın huzuru muhafaza edilmiş; ikta sahibinin ismine halel gelmemiş, mağdur bırakılmamış ve hükümdarın da dirlik ve düzeni temin edilmiş olurdu. 

Bugün bu töre bozulmuştur. Aşağılık bir çıfıtın kethüdalığa ve Türklerin ifa ettiği bir vazifeye getirilmesinde bir beis görülmüyor. Hıristiyan, Mecusî, Râfızî, Harici ve Karmatî bir şahsa vazife tevdi edilmesi gafletin ürünüdür. Demek ki bunlar dinde vurdumduymaz, malda ihmalkâr ve reayaya karşı zalimdirler. Şu bende kem gözlerden korkarak bu devlet işlerinin nereye varacağını kestirememektedir.” .

Hazırlayan: YILMAZ KARAHAN 

https://yenidenergenekon.com/366-turk-toresi/

“Ey Türk Milleti, Titre ve Kendine Dön!”

 

 

 

“Ey Türk Milleti,Titre ve Kendine Dön!”

 

Prof. Dr. Osman TURAN

 

Bu başlık, bugünkü duruma uygun geldiği için, oniki asır önce yaşayan Göktürk hükümdarı Bilge Kağan’ın kitabesinden alınmıştır. Filhakika Türkiye çok sağlam bir tarihî mirasa ve ahenkli bir içtimaî bünyeye sahip olduğu, millî birliğe kavuştuğu ve geniş iktisadî ve coğrafî imkânlar karşısında bulunduğu, nihayet istilâ ve isyanlara maruz kalmadığı halde mânevî buhranlar, siyasî sarsıntılar, ahlâkî ve iktisadî ızdıraplar içersinde kıvranmaktadır. İmparatorluğun çöküntü devrinde bile Türk Cemiyeti millî birlik ve mefkûre şuûruna, içtimaî ahenge ve ahlâkî yüksekliğe sahipti. Böylece, tarihî kudret ve hayatiyetini muhafaza eden milletimizin siyasî, ahlâkî ve ideolojik sarsıntılarla uğraması sebep ve mes’ullerini, burada, izaha girişmek imkânsız olduğundan, sadece Bilge Kağan’ın Türk milletine bildirdiği fikir ve yaptığı ihtarların bir kısmı nakledilecektir.

Türk hakanı: “Üstte mavi gök, altta yağız yer yaratıldığı zaman ikisi arasında kişi oğlu ve insanlar üzerinde de ataları”nın hüküm sürdüğünü belirterek söze başlar. Bu ifade kendi cihan hâkimiyetlerine inandıklarına dair ideallerinin de bir örneğini teşkil eder. Bilge Kağan kendisinden iki asır önce gelen ecdadına aid bir devrin hikâyesini ve kudret kaynağını anlatırken de o zamanda Gök-Türk devleti hakan ve yüksek memur (buyruk)larının akıllı ve kahraman olduğunu, beyler ile hakan arasında ahenk bulunduğunu; bu sayede dört tarafta düşmanları sulha ve hükümleri altına almağa mecbur ettiklerini ve böylece Türk ülke ve kanunlarını nizâma koyduklarını anlatır.

Orhun kitabelerine göre Bilge Kağan, Çinlilerin bu devleti beyler ile halk arasında nifak yaratmak, aralarındaki ahengi bozmak suretiyle yıktıklarını söyler. Bu münasebetle de sonradan gelen beylerin, eskileri gibi akıllı ve kahraman olmadığını, zira Çin tesirlerine kapıldıklarını belirtir ve bu sebeple “Atalarından kalan Türk milletinin devlet ve yurtlarını zevale” uğrattıklarını acı ve haklı olarak izah eder.

Bilge Han’a göre bu esaret devrinde Türk halkı (Kara budun) şöyle diyordu: “Ben devleti ve Kağan’ı (padişahı) olan bir millet idim şimdi devletim ne oldu? Kim için çalışayım ve kime kazanayım! Hakanım nerede diyerek Çin İmparatoruna karşı harekete geçmiş.” Nihayet “Türk Tanrısı Türk milleti yok olmasın diye” Allah’ın, babasını ve kendisini yüceltip tahta çıkardığını bildirir. Bundan sonra Türk hakanı “Türk milleti için gece uyumadım, gündüz oturmadım, Allah’ın yardımı ile milletimi dirilttim” diyerek kendi devrine temas eder. Bunu müteakip milletine kudreti ve felâketinin sebeplerini anlatırken de Bilge Kağan, millî imanını çok canlı bir şekilde belirtir: 

 

“Ey Türk ve Oğuz beyleri, milleti! Üstte gök çökmediği altta yer delinmediği halde senin devlet nizâmını ve millî an’anelerini (ilini, türeni) kim bozdu? Ey Türk milleti, artık titre ve kendine dön!”

Türk hükümdarı, tarihte misli görülmemiş bu millî duygu ve görüşle milletini uyandırırken de ideolojik bir inkılâp olmadıkça hiç bir dış kuvvetin devletini ve milletini yıkamayacağını, ancak millî kültür ve an’anelerini kaybetmesi ve nihayet millet ile aydınlar arasında ahengin bozulmasıyle felâketin gelebileceğini meydana kor ve bu sebeple hem millî inancını belirtir, hem de acı ihtarlarını yapar. Türk milleti bugün de bozguncu yabancı tesirler ve bu tesirler ile kökünden kopmuş aydınlar yüzünden buhranlara ve ızdıraplara düşürülmüş; böyle Bilge Kağan’ın azamet ve sükut devirlerini hatırlatan bir durum hâsıl olmuştur.

Bu vesile ile Orhun âbide ve kitabelerinin kültür merkezlerinde dikilerek yeni nesillere hediye edlimesinin millî uyanış için ehemmiyetini belirtmeliyiz. Türk ocakları reisi bulunurken âbidenin Ankara’daki haşmetli binanın önünde ihyasına dair bir idare hey’eti kararı alınmış; fakat şartların ve maddî imkânların kifayetsizliği bu teşebbüsün gerçekleşmesine fırsat vermemişti.

Bilge Kağan’ın hitâbesinde Türklerin, tarih boyunca, inandıkları cihân hâkimiyeti mefkûrelerini belirten ifâdeler de görülmektedir. Nitekim bu imân ve ideal Gök-Türk, Selçuklu ve Osmanlı devirlerinde fiilen yaşamış ve buna dair pek çok vesika bize kadar gelmiştir. İslâm dini ve mefkûresi de bu millî inanışı beslemiş ve ona taze bir ruh vermiştir. Hazreti Peygamber’in bazı hadisleri ve pek çok İslâm büyüğünün sözleri de bu cihân hâkimiyetini tebşir ve tebcil etmiştir. İşte 1000 yıllık Türk-İslâm tarihi azamet ve kudretini de bu kaynaklardan almıştır. Türk hükümdarı Bilge Han’ın hitabelerini şimdi bu devirlere ve bugüne uygun bir şekle sokarak tekrarlayalım :

Ey Türk milleti! Sen tarihin boyunca, derin bir imanla, tek bir Tanrı’ya. sonra da İslâm’ın Allah’ına inandın. Hak, adâlet, millet ve insanlık idealleri uğrunda cihâd yaptın ve oluk gibi kan döktün. Bu suretle üç kıt’ayı ve hususiyle Anadolu’yu ecdâd şehitleri ve ziyâretgâhları ile doldurdun. Büyük ve cihangir padişahlarına, yüksek devlet, ilim, fikir adamları ve aydınlarına inanarak azametli tarihi yarattın, mes’ud devirler ve bunların gururunu yaşadın. O devirlerde bu rehberlerin ile senin aranda tam bir iman birliği ve âhenk hüküm sürüyordu. Bu şuûr ve kudretle başka uzak diyarlara ve çeşitli milletlere adâlet, din hürriyeti, medeniyet ve insanlık götürdün. Yûnus, Mevlâna, sayısız Türk mutasavvıf ve dervişi İslâmlık ve insanlık idealleri ile dinler ve milletlerarası âhenk ve kardeşlik yarattın; imparatorluklarını bu manevî temel üzerinde kurdun. Bu yüce vasıfların ve hizmetlerin savaştığın kavimlerin tarihî kaynaklarını nakşeden vesikalarla ebedîleşmiştir. Esasen böyle olmasa idi ataların cihân hâkimiyeti kurabilir ve onu asırlarca yaşatabilir mi idi? Böylece sen maddî-manevî bütün kuvvetlerini birleştirerek saltanatını milletlerin kalbinde kurdun ve bu sâyede cihanı idare ettin. Tarihin hiç bir milleti, hiç bir imparatorluğu bu kudreti bu kadar uzun asırlar boyunca yaşatamamıştır.

Ey Türk milleti!

Her kemâlin bir zevâli vardır. Nihâyet asırlar geçti, devirler değişti; sen medeniyet ve teknik üstünlüğünü kaybettin; yükselen yeni medeniyet ile onun kudretli temsilcilerine karşı zayıf ve yalnız kaldın. Asırlar boyunca Haçlı taarruzlarına uğradın; onları İznik, Eskişehir, Konya ve mukaddes topraklarda karşıladın. Rumeli’ye ayak bastığın günden beri de daimî Haçlı istilâlarına uğradın. Vatanını korumak ve tehlikeyi uzaklaştırmak gayesiyle onları takiple Edirne, Kosova, Niğbolu, Varna ve Belgrad’da mağlûp ettin. Viyana’ya kadar ilerledin. Nihayet sen takibe uğrayarak Sakarya’ya kadar geriledin. Bir çok mağlûbiyetlerle, ülkeler kayıbına uğradın; sel gibi kanını akıttın. Dünyayı fethederken şefkat, merhamet ve adâletin ile düşmanlarını dahi hayran ve memnun bıraktın. Fakat ric’at ederken misli görülmemiş zulüm ve vahşetlerle biçildin. Bu mağlûbiyetlere rağmen sen aslî cevherini, ahlâkî ve manevî değerlerin muhafaza ettiğin ve bu suretle de yine dünyayı hayran bırakan bir içtimaî nizâmı devam ettirdiğin için savaş meydanlarında hayatiyetini gösteriyor ve kahramanlık destanları yazıyordun. Böylece manevî kudretine inanarak nihai mağlubiyetini aslâ kabul etmedin.

Ey Türk milleti! İşte seni savaş cephelerinde yıkamayanlar yaşayan bu tarihî hayatiyetinin kaynaklarını hedef tuttular. Çok mâhirâne usûller ve şeytanî metodlarla millî şuûrunu bizzat kendi evlâdlarının eliyle tahrip yolunu buldular. Gaflet ve cehalete kurban giden bir aydın zümresini kendilerine müttefik “ilericilik – gericilik” safsatalarını sahte bir ideal yaparak yeni nesli birbirine düşürdüler ve halk ile münevverler arasında da uçurumlar yarattılar. Bu gaflet ve dalâlet zümresi ile senin dinini, mukaddesatını, tarihini, edebiyatını, dilini, ahlâk ve an’anelerini yıkan manevî barbarlığı da ilericilik göstermek suretiyle seni şaşkınlığa uğrattılar. Bugün karşılaştığın manevî buhran, fikrî ve ahlâkî sukûtun, siyasî ve iktisadî sarsıntıların sebebi de budur. Yaratılan manevî buhran ve taassup o kadar derindir ki, artık ilim bile senin meselelerine hakem olmak imkânını kaybetmiş; aklıselim yerini taassuba ve safsatanın saltanatına terk etmiştir.

Böylece manevî nizâmın, içtimaî düzenin, millî şuûr ve birliğin ilericilik adiyle, sarsılınca içeride kudretin, dışarıda da itibarın -kırılmıştır. Avrupalı olmak zannı ile ve aşağılık duygusu ile kendini Şarktan ve husûsiyle İslâm dünyasından ayırdın. Bu suretle bu tarafta yaşayan büyük tarihî mirâsını ve liderlik mevkiini inadına kendi elinle israf ettin. Bu gafletle hem Şarkta ve hem de Garpta şahsiyetini kaybettin. Şarkın efendiliğinden, Garbın yamaklığına düştün. Kahire Konferansında ve Birleşmiş Milletlerde yalnız kalmanın, haksızlığa uğramanın sebebi budur.

Ey Türk Milleti! Sen asırlarca emperyalizme karşı cihâd yapmış, Şark’ı korumuş, istiklâl bayrağı ile mazlûm milletlere rehber de olmuş iken emperyalizmin evlâdı ve ileri karakolu olan küçük Yunanistan’ı değil, seni emperyalizmin âleti saydılar. Çünkü sen eski vatandaş dindaşlarının istiklâl mücâdelesine karşı müstemlekecilerden de daha ileri bir siyasetin kurbanı oldun.

Sen İslamların lideri olduğun halde dışarıdaki mümessillerin müslümanların bayramlarına, dinî günlerine iştirâk etmeyecek kadar ilericlik ve aşağılık duygusu içine gömüldüler. Müslüman dünyası, Anadolu halkını tanıymcaya kadar, artık Türklerin İslâmiyet’ten çıktığına inanmıştı. Küçük Yunanistan kilisesi, papazları ve bütün aydınları ile senin aleyhinde bir Haçlı seferine hazırlanır, Megalo hayâllerinin ilk merhalesi olarak Kıbrıs cinayetlerini işler ve dünyayı da Haçlı zihniyetine kışkırtırken bile senin aydınların ve hükümetlerin hâlâ irtica bahanesiyle dindarlara karşı tedbirler alıyor ve azgınlaşan komünizme karşı ses çıkarmıyor; böylece de millî mukavemetini zayıflatıyordu.

İşte Kıbrıs fâciaları da bu sâyede mümkün oluyor; Kore müdafaasında dünyaya eski kahramanlığını ispat eden şanlı ordumuz da bu sebeple kendi ırkdaşlarının katline seyirci bırakılıyordu. Yunanistan senin bütün âbidelerini tasfiye ettiği halde, sen kendi vatanında Yunan ve Hıristiyan uydurma mukaddes makamları ihdâs ediyor; aslı olmayan ziyaretgâhlar yaratıyorsun; buna mukabil millî-dinî ecdât türbelerini kapatıyor; bir çoğunun toprağa gömülmesine seyirci kalıyorsun. Böylece bu yurdu vatan yapan tapu senetleri iptâl ve yerlerine yabancılara tapu ferağlarında bulunuyorsun. Bu zihniyetle de Hazreti Peygamberin tebşirine mazhar olan Koca Fâtih’in milletine emanet ettiği Ayasofya hâlâ müslümanların ibadetine açılamamış; orada 500 yıl okunan zafer duaların hâlâ başlayamamıştır. Aslında her büyük cami ve âbide gibi bu ibadetin Ayasofya’nın câmi-müze vazifesine de engel değildir.

İlmî, millî ve insanî gayelere aykırı bir kültür tahribatı ile seni Avrupalılaştırma cezbesine kaptırıp Avrupa’ya ruhsuz bir cesed halinde teslim etmek gafletini gösterenler şimdi utanmadan Şimale “yön” değiştirmiş; sana dolaşık yollarla Demirperde’nin câzîbelerini göstermeğe uğraşıyorlar. Böylece hıyanet perdeleri açılmış ve artık aldatmak ve avlamak hileleri iflâs etmiştir. Gerçekten bugüne kadar aydınları hedef tutan fesâd başarıya ulaşmış; yeni nesli kargaşalığa düşürmüş ve ideolojik cephelere bölmüştür. Bu uzun ve çetin gayretlerin neticesi alındıktan ve kifayetsizliği görüldükten sonra artık sıra milleti birbirine düşürmek ve fesâdı Anadolu’ya yaymak düşünülmüş; Sünnî-Alevi tahrikleri bu hain hesaplar üzerine kurulmuştur. Böylece Türkiye’de nizâm düşmanlığı ve hiyânet teşkilâtlı bir çete halinde bu millete kasdeylediği âşikâr bir duruma gelmiş ve artık iğfal ve avlamak da zorlaşmıştır. Fesadın bu derece cür’et ve kuvvet kazanması onun matbuata, üniversiteye, maarife, sinemaya, tiyatroya ve bütün müesseselere nüfuzu ile mümkün olmuştur. Bu sebeple de bu müesseselerin ve hususiyle ilim ve kültürün ilmî ve millî esaslara göre ıslâhına imkân verilmemesi için her çâreye baş vurulmuştur. Gazete kâğıtları üzerinde ve nutuklarla kışkırtılmaya başlayan zorakî mezhep savaşı tahribin son safhası ve fakat hıyânetin ilânı olarak da iflâsıdır.

Ey Türk milleti! Sen hâlâ tarihî manevî mirâsını ve pek çok yüksek hasletlerini muhafaza ediyor; tarihte son sözünü söylememiş ve son vazifeni yapmamış bulunuyorsun. Esasen seni sarsmak ve kargaşalık içinde bırakmak gayretleri de bu hayatiyet ve kudret cevherini senden daha iyi bilmeleri sebebiyledir. Bundan ötürü Anadolu hâlâ dostların ümidi ve düşmanların hedefidir. Zira sen bir toparlanabildiğin, millî şuûr ve kültürünü kurtardığın, ilim ve tekniğini kurduğun zaman bu cevherlerinle yine eski kudretini ihya edeceksin. Yerli-yabancı düşmanlarının telâşı, artık uyanmaya başladığın, tehlike kaynaklarını gördüğün ve bütün tahrip vasıtalarına rağmen yine de sinenden sağlam aydın vatan evlâdlarını, cepheye sürdüğün içindir. Sen artık manevî bütün silâhlarıyle devam eden Türkiye meydan muharebesine girmiş bulunuyorsun. Yeni taarruzlar ve şiddetli çarpışmalar da beklenmelidir. Fakat Allah’ın nihaî zaferi senin hesabına yazdığına inanıyoruz. Bu durum karşısında sözü Bilge Han’a göre bitirelim :

“Ey Türk Milleti, aydınları! Üstte gök çökmediği (büyük istilâ orduları saldırmadığı), altta yer delinmediği (iç isyanlarla boğuşmadığın) halde senin nizâmını ve an’an elerini (millî şuûr, mefkure ve birliğini, içtimaî ve ahlâkî temellerini) kim bozdu?

EY TÜRK MİLLETİ TİTRE, KENDİNE DÖN!..”

KAYNAK:

Osman Turan / Yeni İstanbul Yazıları

Hazırlayan: Nasrullah UZMAN

Hitabevi Yayınevi, 2016.

s. 78-86.