McKinsey Neyi Dönüştürecek? Ekonomi mi, İdari Yapı mı?
Cahit Armağan Dilek
İzler, analiz eder, planlar, denetler, yapılacaklar listesini verirsiniz. Yani yöneterek daha doğrusu sevk ve idare ederek. Ofisinin adı gibi Türkiye'yi dönüştürecek.
Türkiye'nin gündemi o kadar hızlı değişiyor ki bu bile Türkiye'nin iyi yönetilemediğinin işareti.
Çünkü her gündem hayati konu olarak gündeme giriyor, bir bakıyorsun unutulup gitmiş. Ne oldu İdlib? Madem bir mutabakat imzalamakla her şey çözülüyordu niye yıllardır yapılamadı bu? Yoksa İdlib konusunda yalancı bir bahar mı var?
Çünkü her gündem hayati konu olarak gündeme giriyor, bir bakıyorsun unutulup gitmiş. Ne oldu İdlib? Madem bir mutabakat imzalamakla her şey çözülüyordu niye yıllardır yapılamadı bu? Yoksa İdlib konusunda yalancı bir bahar mı var?
BM'nin
yaklaşan "kusursuz fırtına" diye tanımladığı İdlib felaketinde "fırtına öncesi sessizlik" döneminde miyiz? Az kaldı göreceğiz.
Her sorunu çözecek, Türkiye'yi uçuracak denilen Cumhurbaşkanlığı sistemi 24 Haziran seçimleriyle resmen ve fiilen uygulamaya girdi. Geçen üç ayda görüldü ki Türkiye'nin bırakın uçmasını yürüyecek hali yok. Çünkü görecek, duyacak, anlayacak, çözüm üretecek, uygulayacak kurumsal mekanizmaları devre dışı bırakıldı.
16 Nisan referandumundan önce de sonra da defalarca uyardık. Bu yapı devleti yönetilemez hale getirir, devlet içinde ayrı yönetim yapıları oluşturur, paralel devletçikler ortaya çıkarır, başarısız devlete (failed state) dönüştürür dedik. Çünkü;
Bir; içi boşaltılmış bürokratik devlet yapısı oluştu.
Her sorunu çözecek, Türkiye'yi uçuracak denilen Cumhurbaşkanlığı sistemi 24 Haziran seçimleriyle resmen ve fiilen uygulamaya girdi. Geçen üç ayda görüldü ki Türkiye'nin bırakın uçmasını yürüyecek hali yok. Çünkü görecek, duyacak, anlayacak, çözüm üretecek, uygulayacak kurumsal mekanizmaları devre dışı bırakıldı.
16 Nisan referandumundan önce de sonra da defalarca uyardık. Bu yapı devleti yönetilemez hale getirir, devlet içinde ayrı yönetim yapıları oluşturur, paralel devletçikler ortaya çıkarır, başarısız devlete (failed state) dönüştürür dedik. Çünkü;
Bir; içi boşaltılmış bürokratik devlet yapısı oluştu.
Bakanlıklar dahil devlet kurum ve kuruluşlarının sorumluluk ve
yetkileri alındı, içi boşaltıldı. Karar alma, inisiyatif kullanma
yetkisi olmayan, sonuç alamayan bürokrasisi daha da artmış, işlemez hale
gelmiş devlet yapısı oluştu.
İki; kişi devleti veya tek adam yapısı oluştu.
İki; kişi devleti veya tek adam yapısı oluştu.
Tek
karar vericinin olduğu, devleti yeniden istediği şekilde yapılandırma
yetkisinin tek bir kişide olduğu, Meclis'in yetkisiyle Cumhurbaşkanlığı
kararname yetkileri arasında kesin ayırım yapılmadığı için yasama
yetkisinin tek bir kişi tarafından kullanılabildiği bir yapıda
Cumhurbaşkanı seçilen kişi adeta bir devlet gücündedir.
Üç; parti devleti yapısı oluştu.
Üç; parti devleti yapısı oluştu.
Cumhurbaşkanı'nın
bir çok talimatını parti teşkilatı üzerinden vermesinin önü
açılmaktadır. Bütün yetkileri üzerinde toplamış bir Cumhurbaşkanı'nın
talimat verirken onun parti işi mi devlet işi mi ayırdında olma
ihtiyacını hissetmesi beklenemez. Her seviyedeki parti yöneticileri
Cumhurbaşkanı'nın talimatı olsun olmasın partinin taleplerini
Cumhurbaşkanı talimatıymış gibi bürokratik işlemleri yapmak durumundaki
resmi devlet yapısına yine talimat olarak ulaştıracaktır.
Dört; danışmanlar devleti yapısı oluştu.
Dört; danışmanlar devleti yapısı oluştu.
Bu
paralel ve karmaşık yapılar içinde işini yaptıramayan, içi boşaltılmış
bürokratik devlet yapısı içinde taleplerine cevap alamayanlar tek karar
vericiye ulaşmak için aracı, eş-dost bulma arayışına
girişecektir. Bu bağlamda mevcut fiili uygulamanın oluşturduğu kültürün
de etkisiyle her seviyedeki danışmanlar devreye girecektir.
Son yıllarda pratikte de böyle değil mi zaten. McKinsey olayına bir de bu açıdan bakmak lazım. Vatandaş nasıl işini yaptırmak için işini yapacak en üst noktaya ulaşacak danışman ararken şimdi devleti yönetemeyenler işi danışmanlara havale etti.
Beş; Cumhurbaşkanlığı sisteminin eyaletli devlet yapısı oluşturma tehlikesini içeriyor demiştim.
Son yıllarda pratikte de böyle değil mi zaten. McKinsey olayına bir de bu açıdan bakmak lazım. Vatandaş nasıl işini yaptırmak için işini yapacak en üst noktaya ulaşacak danışman ararken şimdi devleti yönetemeyenler işi danışmanlara havale etti.
Beş; Cumhurbaşkanlığı sisteminin eyaletli devlet yapısı oluşturma tehlikesini içeriyor demiştim.
Cumhurbaşkanı'nın bir
kararnameyle yeni yönetim birimleri, en çok bilinen haliyle bölge
yönetimleri oluşturma yetkisi vardır. Çünkü yeni anayasada
Cumhurbaşkanına tüzel kişilik oluşturma yetkisi var.
Önceki gün yazdım. Kaynaklarım Albayrak'ın sunumlarının McKinsey'le hazırlandığını söylüyor. Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi sunumları Albayrak'ın sunumlarına çok benziyordu. Ne de olsa yönetim danışmanlığı yapıyor. Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminin dizaynında McKinsey'in rolü var mı merak ettim.
McKinsey olayı basit bir danışmanlık hizmeti değil. Krizin-sorunun adını doğru koyalım ki doğru çözümü bulalım. Sorunun adı, bizlerin en başta söylediği gibi, Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminin yürümemesi, işlememesidir. McKinsey bu gerçeği deşifre etti.
McKinsey'in danışman görünümüyle ait olduğu devletin siyasi-ekonomik politikalarını hizmet verdiği ülke ve kuruluşların beynine şırınga ettiği bilinmeli.
Önceki gün yazdım. Kaynaklarım Albayrak'ın sunumlarının McKinsey'le hazırlandığını söylüyor. Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi sunumları Albayrak'ın sunumlarına çok benziyordu. Ne de olsa yönetim danışmanlığı yapıyor. Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminin dizaynında McKinsey'in rolü var mı merak ettim.
McKinsey olayı basit bir danışmanlık hizmeti değil. Krizin-sorunun adını doğru koyalım ki doğru çözümü bulalım. Sorunun adı, bizlerin en başta söylediği gibi, Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminin yürümemesi, işlememesidir. McKinsey bu gerçeği deşifre etti.
McKinsey'in danışman görünümüyle ait olduğu devletin siyasi-ekonomik politikalarını hizmet verdiği ülke ve kuruluşların beynine şırınga ettiği bilinmeli.
Bilin ki Cumhurbaşkanlığındaki yöneteceği ofisle 16 Bakanlığı yani tüm devlet yönetim sistemini takip ve denetleme yetkisine sahip.
Ekonomik verimliliği artırmak, bölgeler arası iletişimi artırıp denge yaratmak üzere yeni bölgesel tüzel kişilikler oluşturulmasını önerirse ne diyeceksiniz? Bu nereye çıkar sizce?
O kadar da abartmayın icra yetkisi yok sadece liderlik yapacak denildi. Nasıl liderlik yaparsınız? İzler, analiz eder, planlar, denetler, yapılacaklar listesini verirsiniz. Yani yöneterek daha doğrusu sevk ve idare ederek. Ofisinin adı gibi Türkiye'yi dönüştürecek.
Milleti kandırmayın, devletin anahtarını da yabancılara teslim etmeyin.
Ekonomik verimliliği artırmak, bölgeler arası iletişimi artırıp denge yaratmak üzere yeni bölgesel tüzel kişilikler oluşturulmasını önerirse ne diyeceksiniz? Bu nereye çıkar sizce?
O kadar da abartmayın icra yetkisi yok sadece liderlik yapacak denildi. Nasıl liderlik yaparsınız? İzler, analiz eder, planlar, denetler, yapılacaklar listesini verirsiniz. Yani yöneterek daha doğrusu sevk ve idare ederek. Ofisinin adı gibi Türkiye'yi dönüştürecek.
Milleti kandırmayın, devletin anahtarını da yabancılara teslim etmeyin.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder